Bugun...
SON DAKİKA

Cemil Meriç kimdir, nerelidir, eserleri, kitapları, hayatı

"İrfan, düşüncenin bütün kutuplarını kucaklayan bir kelime. İrfan kemâle açılan kapı, amelle taçlanan ilim. İrfan bir mevhibedir. Cehtle gelişen bir mevhibe. " sözlerinin yazarı, Türk fikir hayatının son dönemdeki en önemli temsilcilerinden biri olan Cemil Meriç.. Türk edebiyatı ve fikir hayatının unutulmaz isimlerinden Cemil Meriç'in ölüm yıl dönümü.. Cemil Meriç hakkında merak ettiğiniz herşeyi makalemizde bulabilirsiniz.
facebook-paylas
 Tarih: 13-06-2019 00:22:17  -   Güncelleme: 13-06-2019 02:22:17

Cemil Meriç kimdir, nerelidir, eserleri, kitapları, hayatı

Türk edebiyatına birçok çeviri eser kazandıran Yazar Cemil Meriç kimdir Çevirmenlik ve mütefekkir özellikleri ile edebiyatımıza birçok eser kazandırmış ve fikirleri ile Türk okurunu önemli değerler katmıştır.

Balkan savaşları sürerken 1912 yılında Meriç nehri yakınlarındaki Dimetoka’dan Antakya’ya göç eden bir ailenin çocuğu olarak Reyhaniye (şimdi Reyhanlı) ilçesinde doğdu (12 Aralık 1916). Tam adı Hüseyin Cemil’dir.

Cemil Meriç, babasının görevi nedenile yedi yaşına kadar Antakya’da kaldı. Reyhaniye Rüşdiyesi’nde 1923’te başladığı eğitim hayatına, 1928’de Antakya Sultânîsi’nde (Lycée d’Antioche) devam etti. Lise son sınıfta iken Milliyetçi eğilimlerinin ağır bastığı için hocalarına yönelttiği eleştirileri yüzünden okul bitirme imtihanlarına on beş gün kala okulu terketmek zorunda kaldı. Daha sonra 1936’da İstanbul’a giden Cemil Meriç, on ikinci sınıfı Pertevniyal Lisesi’nde okudu. Bu sırada Nazım Hikmet ve Kerim Sadi gibi döneminin solcu aydınlarıyla tanıştı.

Geçim sıkıntısı yüzünden Pertevniyal Lisesi'ni de yarıda bırakarak 1936 Mayıs ayında Antakya’ya döndü ve lise öğrenimini Fransızların Antakya Sultânîsi’nde tamamladı. Dokuz ay civarında İskenderun’a bağlı bir köy okulunda öğretmenlik yaptıktan sonra İskenderun Tercüme Bürosu’nda başkan yardımcılığı görevine getirildi. Kısa süreli görevler olmak üzere Nahiye müdürlüğü, Türk Hava Kurumu’nda sekreterlik ve belediyede kâtiplik gibi görevleri yaptı. 1939 Nisan ayında Türkiye'den bağımsızlığını ilan eden Hatay Hükümetini devirmeye çalışmak suçlamasıyla göz altına alınarak Antakya’ya götürüldü. İdam talebiyle yargılanırken 1 yıl sonra Hatay'ın Türkiye topraklarına katılması ile beraat etti.

1940’ta tekrar İstanbul’a giden Cemil Meriç üniversite öğrenimi olarak iki yıl Yabancı Diller Yüksek Okulu’na kayıt yaptı. Ve bu yüksekokul'dan 1942 Hazira ayında mezun oldu. Fransızca öğretmeni olarak Elazığ Lisesi’ne tayin edildi. 1945 yılında çeşitli sıkıntılar yüzünden İstanbul'a dönmek zorunda kaldı. 1946 Aralık ayında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Fransızca okutmanı olarak görev aldı. 1974’te emekli oluncaya kadar bu görevini sürdürdü. Bu arada Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne doktora öğrencisi olarak kaydoldu (1951), Işık Lisesi’nde Fransızca hocalığı yaptı (1952-1954) ve Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nde dersler verdi.

GÖZLERİNİ KAYBETTİ

Küçüklüğünden beri problemli olan görme duyusunun giderek zayıflaması üzerine 1954’te birkaç başarısız göz ameliyatı geçirdi. 1955’te gittiği Paris’te Quinze-Vingts Hastahanesi’nde geçirdiği bir dizi ameliyat da başarısızlıkla sonuçlanınca hayatının geri kalan kısmını gözlerini kaybetmiş olarak sürdürdü. Fikir hayatı ailesi, dostları ve sevenlerinin okuma ve söylediklerini dikte etme konusundaki yardımlarıyla devam etti. 1984’te beyin kanaması ve ona bağlı olarak felç geçirdi; ağır bir hastalık döneminin ardından 13 Haziran 1987’de İstanbul’da öldü ve Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.


Cemil Meriç - Başlıca Eserleri

Hind Edebiyatı (1964),
Saint Simon İlk Sosyolog, İlk Sosyalist (1967),
Bu Ülke (1974)
Umrândan Uygarlığa (1974),
Bir Dünyanın Eşiğinde (1976),
Işık Doğudan Gelir (1984),
Kültürden İrfana (1985)

Kitaplarından  birkaçının tahlili ve değerlendirmeleri;

Bir Dünyanın Eşiğinde

- Bir dünya edebiyatı yazmayı tasarlayan Cemil Meriç, İran edebiyatıyla işe başlasa da daha sonra rotasını Hint edebiyatına çevirir.
- Dört yıllık yoğun bir çabanın ürünü olarak Hint Edebiyatı adlı eseri çıkar ortaya. Bu eser daha sonra geliştirilerek "Bir Dünyanın Eşiğinde” adıyla basılmıştır.
- Bu kitabın yazım sürecinde Meriç için Hindistan "ikinci bir vatan” olmuştur; bunun sebebi bu iklimde bütün inançlara kucak açılmasıdır.
- Hint edebiyatındaki ruh yüceliği ve metafizik derinlik onu ciddi manada etkilemiştir.
- Cemil Meriç, Avrupa medeniyetinin olumlu yönlerini, Hint medeniyetinin bir devamı olarak görür. Bu bakımdan Hint, yalnızca geçmişi ve Doğu’yu değil, modern zamanı ve Batı’yı daha iyi anlamak için de araştırılması gereken bir medeniyettir.
- Türk fikir ve kültür hayatında Doğu’ya açılan pencerelerin kapandığı bir dönemde Cemil Meriç’in bu eseri yazması, onun bir entelektüel olarak derinliğini ve ileri görüşlülüğünü ortaya koyması bakımından çok önemlidir.
- O, bu eseriyle Doğu medeniyetlerine karşı olan önyargıları yıkmayı amaçlamış, fakat zamanında anlaşılamamıştır.



Saint-Simon (İlk Sosyolog, İlk Sosyalist)

- Cemil Meriç, bu eserini, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde dersler vermekte ve derslerinde Saint Simon’u da işlemektedir. Hint Edebiyatı adlı eseriyle Doğu’ya yönelik önyargıları yıkmayı hedefleyen Cemil Meriç, Saint Simon ile modern Batı düşüncesinin önemli bir yönünü aydınlatmayı amaçlar.
- Ne var ki yazar, her iki eserinin de amacına ulaşamadığını görerek üzülür.
- Cemil Meriç, eseri bitirdikten sonra, onu basacak bir yayınevi bulmakta zorlanır. Meriç’in hem üzüldüğü, hem de gururundan dolayı daha fazla yayınevine müracaat etmek istemediği bu dönemde eser Vedat Günyol tarafından kabul edilir ve 1967 yılında Çan Yayınlarından çıkar.
- Saint Simon, kitabın adında da vurgulandığı gibi hem sosyolojinin kurucusu olması hem de modern dönemi etkileyen sosyalizmin temelini atması bakımından önemli bir şahsiyettir ve Meriç’e göre tanınması gerekmektedir.



Bu Ülke

- Bu Ülke, Cemil Meriç’in "Bana öyle geliyor ki, hayat denen mülâkata bu kitabı yazmak için geldim.” dediği kitaptır. Kitap, Meriç’in Doğu’dan Batı’ya, soldan sağa, çeşitli fikir, kültür ve edebiyat meselelerine dair aforizmalarından oluşur.
- Kitabın baş kısmı Cemil Meriç’in hayatıyla ilgili önemli bir kaynak teşkil eder. "Entelektüel Bir Otobiyografi” başlıklı bu bölümün ardından, Mahmut Ali Meriç’in hazırladığı "Cemil Meriç Kronolojisi” gelir.
- Bu Ülke, Cemil Meriç’i bir bütün olarak tanımak bakımından önemli olduğu gibi, eserlerini okumaya başlamak için de en uygun seçim olarak öne çıkar. Bu Ülke’de Cemil Meriç’in fikirlerinin yanı sıra dikkat çeken bir diğer önemli husus, onun çarpıcı üslubudur. Yazarın kısa ve özlü cümleleri, okur üzerinde derin bir etki bırakır.



Umrandan Uygarlığa

- Umrandan Uygarlığa, 1974 yılında "Bu Ülke” ile aynı yılda yayımlandı. Kitap, Cemil Meriç’in medeniyet kavramı üzerinde durduğu ve bunu birçok yönüyle tartıştığı eseridir.
- Yazar, bu tartışmaya öncelikle medeniyetin kaynağı olarak kabul edilen ve modern Batı medeniyetinin temeline yerleştirilen Eski Yunan’ı sorgulayarak başlar.
- Burada yola çıkarak Türk aydınlarındaki Batı hayranlığını ve bir asrı aşan Batılılaşma çabalarını irdeler.
- Umrandan Uygarlığa, Cemil Meriç’in engin birikimini yansıtacak şekilde çeşitli kavram, eser, ideoloji ve şahsiyetlerle ilgili önemli bilgi ve tespitler içerir.



Mağaradakiler

- Cemil Meriç’in bu eseri entelektüel kavramı üzerinde durur. Entelektüel kimdir, kime entelektüel denir, bunun kıstasları nelerdir?
- Yazar, bu soruların peşinde, her zamanki "tecessüs”üyle bir noktaya varmaya çalışır.
- Bu sorgulama esnasında okur, hem Türk aydını hem Batılı aydın hakkında fikir sahibi olur.
- Bir aydın olarak hayatı boyunca yalnızlığı tatmış ve anlaşılamamanın ızdırabını duymuş olan yazar, kitabın sonundaki "Yapraklar” bölümünde kendini anlatır ve idealini şu şekilde dile getirir: Bir çağın vicdanı olmak isterdim, bir çağın, daha doğrusu bir ülkenin, idrakimize vurulan zincirleri kırmak, yalanları yok etmek, Türk insanını Türk insanından ayıran bütün duvarları yıkmak isterdim.”



Kırk Ambar 1

- Cemil Meriç’in Kırk Ambar isimli eseri 1980 yılında Ötüken Yayınları’ndan tek kitap hâlinde çıkmıştır. İletişim Yayınları ise kitabı "Rümuz-ül Edeb” ve "Lehçe-t-ül Hakayık” alt başlıklarıyla iki cilt olarak yayımlamıştır.
- Bir çeşit ansiklopedi olarak nitelenen Kırk Ambar’ın birinci cildi Rumuz-ül Edeb bir edebiyat tarihi, ikinci cildi Lehçe-t-ül Hakayık ise bir düşünce tarihi niteliği taşımaktadır.
- Meriç’in "Bir Facianın Hikâyesi” isimli kitabı da Kırk Ambar’ın yeni baskısına dâhil edilmiştir.



Kırk Ambar 2

- Kitabın ilk cildinde dünya edebiyatının yanı sıra Türk edebiyatından isimler, akımlar ve gruplar anlatılırken edebiyat bilimi ve sanatı bakımından büyük önem taşıyan kavram ve olaylar ele alınır.
- İkinci ciltte Batı ve Türk düşüncesindeki önemli isim ve olaylar anlatılırken Avrupalılaşmak, Sömürgecilik, İdeoloji, Marksizm, liberalizm, hürriyet, anarşi, egzistansiyalizm gibi önemli konular irdelenir.



Işık Doğudan Gelir

- Cemil Meriç’in bu kitabı, bir İslâm Ansiklopedisi için kaleme aldığı maddelerin bir kısmından oluşur. Tasarlanan ansiklopedi çıkmayınca, çalışmaların bir kısmı dergilerde yayımlanmış ve kitaplarında kullanılmıştır.
- 1983 yılında çıkan Işık Doğu’dan Gelir, bu çalışmaların meyvesidir. Kitapta medeniyet, din, düşünce, akıl kavramlarının peşinde kutsal kitaplardan ansiklopedilere kadar geniş bir alandaki konular ele alınır.
- Kitabın ilk bölümünde Batı’da ansiklopedi konusunun ardından İslâm’da ansiklopedi kısmında İhvan-ı Safa Risaleleri olarak bilinen ansiklopedik eser geniş bir şekilde ele alınır.
- Tevrat ve İncil üzerine çalışmalar, takip eden bölümde yerini alır. Kutsal kitaplar ve bilim, Batı’da ve İslâm’da akıl konularıyla devam eden kitap, İbn Haldun’a dair yazılarla son bulur.



Jurnal 1

- Jurnaller, Cemil Meriç’in biyografisi bakımından çok önemli eserlerdir.
- Bu büyük düşünce ve kültür adamının özel hayatını ve psikolojisini yakından tanıma imkânı sunan jurnaller, Jurnal 1 ve Jurnal 2 adlarıyla iki cilt hâlinde yayımlanmıştır.



Jurnal 2

- Cemil Meriç, jurnallerini 1955 ile 1983 yılları arasında yazmıştır. Jurnaller, onun deyimiyle, yazarın kendisiyle diyalogudur.
- Bu eserlerde Meriç’in fikirlerinin yanısıra duygularına, heyecanlarına, hayal kırıklıklarına ve mutluluklarına tanık olunur.



Sosyoloji Notları

- Sosyoloji Notları, Cemil Meriç’in 1965’ten 1969’a kadar İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümündeki derslerinden ve daha sonraki yıllardaki bazı sohbet ve konferanslarından ortaya çıkan notlardan oluşur.
- Sözkonusu notlar düzenlenmiş ve çeşitli başlıklar altında toplanarak kitaplaştırılmıştır.
- Kitap, iki ana bölüme ayrılır. İlk bölüm "Sosyoloji Notları”, ikinci bölüm "Konferanslar” başlığını taşır. İlk bölüm, ders yıllarını esas alacak şekilde dört alt bölümden oluşmaktadır.
- Kitabın sonunda, Cemil Meriç’in sohbetlerinden oluşan bir Ek bölümü bulunmaktadır.

 

CEMİL MERİÇ’İN HAYATINDAKİ DÖNEMLER

Cemil Meriç’in arayışlarla geçen fikir hayatı kendi yaptığı bir tasnife göre şu dönemlere ayrılır:

1-) 1917-1925: Koyu müslümanlık devri.

2-) 1925-1936: Şoven milliyetçilik devri

3-) 1936-1938: Sosyalistlik devri.

4-) 1938-1960: “Âraf” dediği kuluçka devri.

5-) 1960-1964: Hint devri.

6-) 1964’ten sonra ise sadece Osmanlıdır (Göze, s. 7-8).

Eserlerinde Türkçe’nin hızla kan kaybetmesi ve mâzi ile aradaki çatlağın her geçen gün biraz daha büyümesi, bunun Türk toplumunun bugünü ve yarını üzerinde icra edeceği yıkıcı tesirler üzerinde durmuştur. Bir düşünce geleneğinden mahrum olmaları yüzünden Eflâtun’un ünlü istiaresinde geçtiği gibi “mağara”ya kapatılmış olan Türk aydınlarının kısa zaman aralıklarında hızla burçtan burca savrulmalarına işaret etmiştir.

  Kaynak: Memurhaberi.Net |Haber Merkezi

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER KİMDİR Haberleri
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
  HABER ARŞİVİ
  HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 8 5 1 2 18 10 17 +8
2 Trabzonspor 8 4 1 3 17 10 15 +7
3 Fenerbahçe 8 4 2 2 13 8 14 +5
4 İstanbul Başakşehir 8 4 2 2 14 10 14 +4
5 Galatasaray 8 3 1 4 9 8 13 +1
6 Sivasspor 8 3 2 3 14 10 12 +4
7 Konyaspor 7 3 1 3 10 6 12 +4
8 Gaziantep FK 8 3 3 2 13 17 11 -4
9 Antalyaspor 8 3 3 2 9 15 11 -6
10 Yeni Malatyaspor 7 3 3 1 16 10 10 +6
11 Göztepe 8 2 3 3 7 7 9 0
12 Beşiktaş 8 2 3 3 10 12 9 -2
13 MKE Ankaragücü 8 2 3 3 6 11 9 -5
14 Denizlispor 8 2 4 2 7 10 8 -3
15 Kasımpaşa 8 2 4 2 8 12 8 -4
16 Çaykur Rizespor 8 2 4 2 8 16 8 -8
17 Gençlerbirliği 8 1 4 3 12 12 6 0
18 Kayserispor 8 0 4 4 8 15 4 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 8 5 1 2 12 6 17 +6
2 Akhisarspor 8 5 2 1 11 7 16 +4
3 Fatih Karagümrük 8 4 1 3 14 8 15 +6
4 Altay 8 4 1 3 14 9 15 +5
5 Ümraniyespor 8 4 2 2 14 10 14 +4
6 Keçiörengücü 8 3 0 5 6 3 14 +3
7 Balıkesirspor 8 4 3 1 11 9 13 +2
8 Bursaspor 8 5 3 0 13 12 12 +1
9 İstanbulspor 8 2 1 5 14 13 11 +1
10 BB Erzurumspor 8 3 3 2 7 7 11 0
11 Adana Demirspor 8 2 2 4 9 6 10 +3
12 Menemenspor 8 2 4 2 5 11 8 -6
13 Osmanlıspor FK 8 3 4 1 9 12 7 -3
14 Adanaspor 8 1 3 4 12 14 7 -2
15 Boluspor 8 1 5 2 7 11 5 -4
16 Altınordu 8 1 5 2 8 12 5 -4
17 Giresunspor 8 1 5 2 6 15 5 -9
18 Eskişehirspor 8 1 6 1 9 16 5 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 9 8 0 1 31 10 25 +21
2 Samsunspor 9 6 0 3 19 4 21 +15
3 Yeni Çorumspor 9 6 2 1 12 8 19 +4
4 Afjet Afyonspor 9 5 2 2 16 7 17 +9
5 Zonguldak Kömürspor 9 5 2 2 12 5 17 +7
6 Tarsus İdman Yurdu 9 5 3 1 9 10 16 -1
7 Sancaktepe Bld 9 5 4 0 17 8 15 +9
8 Sarıyer 9 3 3 3 6 8 12 -2
9 Pendikspor 9 3 4 2 10 11 11 -1
10 Hekimoğlu Trabzon 9 3 4 2 15 19 11 -4
11 İnegölspor 9 3 5 1 12 9 10 +3
12 Kırklarelispor 9 2 3 4 6 15 10 -9
13 1922 Konyaspor 9 3 6 0 10 15 9 -5
14 Başkent Akademi FK 9 2 5 2 11 14 8 -3
15 Gümüşhanespor 9 2 5 2 10 14 8 -4
16 Amed Sportif 9 1 3 5 4 8 8 -4
17 Hacettepe Spor 9 2 5 2 5 17 8 -12
18 Şanlıurfaspor 9 0 8 1 0 23 14 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 9 6 1 2 18 10 20 +8
2 Artvin Hopaspor 9 5 0 4 17 7 19 +10
3 Karaköprü Belediyespor 9 5 0 4 10 2 19 +8
4 24 Erzincanspor 9 4 1 4 10 4 16 +6
5 Çatalcaspor 9 4 1 4 11 7 16 +4
6 Buca FK 9 5 3 1 12 10 16 +2
7 Şile Yıldızspor 9 3 3 3 8 7 12 +1
8 68 Aksaray Belediyespor 9 3 3 3 6 5 12 +1
9 Düzcespor 9 3 3 3 5 5 12 0
10 Çankaya FK 9 3 3 3 9 10 12 -1
11 Erzin Spor Kulübü 9 2 3 4 7 8 10 -1
12 Yeni Orduspor 9 1 1 7 2 3 10 -1
13 Silivrispor 9 2 4 3 9 12 9 -3
14 Kızılcabölükspor 9 2 4 3 9 14 9 -5
15 Sultanbeyli Bld. 9 1 4 4 5 9 7 -4
16 Yomraspor 9 1 4 4 5 10 7 -5
17 Tokatspor 9 0 6 3 6 13 3 -7
18 Manisaspor 9 0 6 3 5 18 3 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/10/2019 Çaykur Rizespor vs MKE Ankaragücü
 26/10/2019 Sivasspor vs Antalyaspor
 26/10/2019 Gaziantep FK vs Alanyaspor
 26/10/2019 Fenerbahçe vs Konyaspor
 27/10/2019 Yeni Malatyaspor vs Kayserispor
 27/10/2019 Gençlerbirliği vs Denizlispor
 27/10/2019 Göztepe vs Kasımpaşa
 27/10/2019 Beşiktaş vs Galatasaray
 28/10/2019 İstanbul Başakşehir vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/10/2019 Boluspor vs Keçiörengücü
 26/10/2019 Ümraniyespor vs Altınordu
 26/10/2019 Balıkesirspor vs Adanaspor
 26/10/2019 İstanbulspor vs Bursaspor
 26/10/2019 Altay vs Menemenspor
 27/10/2019 BB Erzurumspor vs Hatayspor
 27/10/2019 Giresunspor vs Eskişehirspor
 27/10/2019 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
 28/10/2019 Osmanlıspor FK vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/10/2019 Sivas Belediyespor vs Eyüpspor
 26/10/2019 Ankara Demirspor vs Kastamonuspor 1966
 26/10/2019 Bodrumspor vs Kırşehir Belediyespor
 26/10/2019 Ergene Velimeşe vs Elazığspor
 26/10/2019 Etimesgut Belediyespor vs Van Spor
 26/10/2019 Kardemir Karabükspor vs Bandırmaspor
 26/10/2019 Niğde Anadolu FK vs Sakaryaspor
 26/10/2019 Uşak Spor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/10/2019 Kahramanmaraşspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/10/2019 Artvin Hopaspor vs Buca FK
 26/10/2019 Tokatspor vs Silivrispor
 26/10/2019 Yeni Orduspor vs Serik Belediyespor
 26/10/2019 Yomraspor vs Erzin Spor
 26/10/2019 Çatalcaspor vs Şile Yıldızspor
 26/10/2019 Kızılcabölükspor vs Çankaya FK
 26/10/2019 Manisaspor vs 24 Erzincanspor
 26/10/2019 Sultanbeyli Bld. vs Karaköprü Belediyespor
 26/10/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Düzcespor
  ANKET Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
  NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
  HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI