Ukrayna Cumhurbaşkanı bizzat duyurdu: Türkiye'den İHA alıyorlar

Okuduğunuz haber
İHA ( İNSANSIZ HAVA ARACI ) NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Altay tankının üretileceği fabrikanın temel atma töreni | CANLI

Anasayfa   /    TEKNOLOJİ    /    İHA ( İnsansız Hava Aracı ) nedir, özellikleri nelerdir?

İHA ( İnsansız Hava Aracı ) nedir, özellikleri nelerdir?

Boyut olarak baktığınızda avuç içi kadar olan modellerden tonlarca ağırlığa sahip araçlara kadar geniş bir yelpazede İHA tam olarak nedir, ne işe yarar, özellikleri nelerdir.. Detaylar haberimizde..

TEKNOLOJİ      13 Ocak 2019 - 00:41     0

İHA ( İnsansız Hava Aracı ) nedir, özellikleri nelerdir?

Memurhaberi.Net | Araştırma Merkezi

İha nedir: Uzaktan kumanda edilebilen, saldırı ve keşif görevlerinde kullanılabilen insansız uçaklara İHA denir. Açılımı insansız hava aracıdır. Ön tanımlı uçuş planıyla beraber otomatik olarak da uçuş gerçekleştirmektedirler.

Hava akımı ve tahrik kuvvetlerinden faydalanarak uçabilen, otonom uçuş kabiliyetine sahip, yük veya silah taşıyabilen araç olarak ifade edebiliriz. Boyut olarak baktığınızda avuç içi kadar olan modellerden tonlarca ağırlığa sahip araçlara kadar geniş bir yelpazede İHA tipi bulunmaktadır.

İnsansız hava aracı (İHA), genel olarak bilinen adıyla drone (Türkçesi yerden kumandalı hava aracı–dron diye okunur) uzaktan kumanda edilen bir tür uçaktır. İHA lar iki sınıfa ayrılır: İlki uzaktan kumanda edilerek uçan diğeri ise kendiliğinden belli bir uçuş planı üzerinden otomatik olarak hareket edebilen uçaklardır. Keşif amaçlı üretilen İHA lar günümüzde birçok saldırı görevinde de kullanılmaktadır. Militanlara karşı birçok başarılı saldırı gerçekleştiren bu hava araçları çoğu zaman sivil hedefleri de vurarak insan ölümlerine neden olmaktadır.”

İHA’nın Tarihçesi

İHA teknolojisinin gelişim süreci II. Dünya Savaşı sonrasında başlamıştır. Askeri uygulamaların yanı sıra sağlık, tarım ve lojistik amaçlı kullanılan bu uçaklar 1960’lı yıllara gelindiğinde ABD tarafından uçurulmaya başlanmıştır.

1970’lü yıllarda ise İsrail, ABD’den 12 adet İHA satın almış ve farklı isimlerle kullanmaya başlamıştır. 1980 yılında İsrail’in bu konudaki çalışmaları devam etmiştir. İHA’nın o yıllardaki en gelişmiş sürümünü üreten Scout ile beraber TV kamerasıyla deneme uçuşları gerçekleştirilmiştir.

İnsansız hava araçlarının operasyonel statüye ulaşımı 1993 yılında tamamlanmıştır. Teknolojik imkânlar kullanılarak geliştirilen bu uçaklar daha sonra Sırbistan, Irak ve Bosna-Hersek’teki askeri harekatlarda kullanılmıştır.

İHA’nın Özellikleri Nelerdir?

İnsansız hava araçları iki farklı işleyiş üzerine tercih edilir. Bu uçaklar, uçuş planı hazırlanarak kullanılan İHA’lar ve otomatik uçuş özelliği bulunan İHA’lar olarak kullanılmaktadır. Genelde gözlem ve keşif için üretilen bu uçaklar ayrıca yangın söndürme gibi faaliyetlerde de aktif rol alır. Ek olarak saldırı görevleri için de tercih edilmektedir. Standart savaş uçakları için uygun olmayan tehlikeli ve zor görevlerde İHA devreye girer.

Farklı ebat, karakter ve şekillerde üretilen İHA’lar aslında drone olarak bilinir. Ancak bu uçakları drone’dan ayıran en önemli özelliği, kumanda sistemlerinin çok gelişmiş olmasıdır. Ayrıca bu uçaklar tekrar kullanılabilmekle beraber herhangi bir mürettebata ihtiyaç duymamaktadır. İki zamanlı ya da jet motoruyla uçabilmektedir.

Türkiye’deki İHA’lar ve Özellikleri

Türkiye’de farklı isimlerle üretilen İHA’lar ilk olarak 2004 yılında gündeme gelmiştir. TSK’nın kullanımına sunulmak için tasarlanan ilk İHA, 2010 Temmuz ayında tanıtılmıştır. İlk denemesini 30 Aralık 2010 tarihinde yapan ve ‘Anka’ adı verilen insansız hava aracı, havada 14 dakika kalabilmiştir. 2011’de uçuşlarını gerçekleştirmeye devam eden ‘Anka’ bu yeni denemesinde 2 saat 15 dakika havada kalmayı başarmıştır.

Son test uçuşu 2014 yılında yapılan Anka’nın yaklaşık 6 saat havada kaldığı tespit edilmiştir. Bu durumun ardından seri üretime geçiş süreci başlamıştır. Anka’dan sonra milli İHA olarak bilinen Anka’nın silahlı modeli üretilmiştir. Anka-S olarak adlandırılan bu uçak, 24 saat havada kalabilmiş ve 9 km yüksekliğe çıkabilmiştir.

Türkiye’nin ilk mini robot hava araç sistemi ise 2007 yılında TSK’nın hizmetine sunulmuştur. Yerli Mini İHA, TSK’nın envanterine giren ilk Milli Hava Aracı Sistemi olarak bilinmektedir. Bu uçak ihraç edilen ilk hava aracı olmakla beraber tasarımı tamamen milli özellik taşımaktadır.

Bu sürecin ardından yerli imkânlarla üretimine devam edilen İHA’lar, Bayraktar TB, Bayraktar TB2, Bayraktar SİHA, Karayel-Su, Vestel İHA ve Roketsan Mam-L gibi isimler almıştır. Hem istihbaratta hem de keşif uygulamalarında hem de son yıllarda geliştirilen Silahlı versiyonları ile terörist yuvalarının tam isabetle vurulması gibi amaçlarla kullanımları halen devam etmektedir.

İHA'lar bunun yanında son zamanlarda yangın söndürmek amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Bu araçlar genellikle normal savaş uçakları için zor, kirli ve tehlikeli görevlerde kullanılır.

Günümüzde çok farklı şekil, ebat, konfikrasyon ve karakterde araçlar üretilmektedir. Tarihsel olarak bakıldığında basitçe İHA lar birer dronedur. Ancak bağmsız kumanda sistemleri çok geliştirilmiştir. Bu maddenin amacı İhala ile güdümlü füzelerin farklarını ortaya çıkartmaktır. Öncelikle İHAlar tekrar kullanılabilir. Mürettebatsız olarak kontrol edilerek durmadan belli bir irtifada uçabilir. Ayrıca bu araçlar jet motoru veya iki zamanlı motor yardımıyla uçar. Bunun yanında seyir füzeleri her ne kadar insansız ve uzaktan kumanda ile yönetiliyor olsalar bile İHA olarak sınıflandırılmazlar.

İHA kısaltması bazı durumlarda İHAS (insansız hava araçları sistemleri) olarak genişletilmiştir. Amerikan Federal Havacılık Dairesi ise insansız uçuş sistemleri (İUS) adıyla genel bir sınıf belirlemiştir. Aslında bu sınıf ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri tarafından sadece uçakları değil onunla beraber yer sistemleri ve diğer elementleride yansıtması amacıyla kullanmıştır.

İnsansız teknolojilerin kullanımının yaygınlaşmasının altında gelişen teknolojinin sağladığı imkanla birlikte bazı maliyetli ya da sorunlu kalemleri aşabilmenin getirisi bulunmaktadır. İnsansız uçakların otonom ya da bir yer istasyonu aracılığıyla kontrol edilebiliyor olması insanlı uçakların idamesi için gerekli yaşamsal sistemler ve kokpit için gerekli yer ve mürettebatın getirdiği ağırlık yükü gibi maliyet kalemleri, insanlı uçakların manevra ve operasyon kabiliyetinin insan kabiliyetleriyle sınırlanması (yorgunluk / çalışma saati, G kuvveti vb.) gibi operasyonel kabiliyetle ilgili kalemler, düşman tarafından farkedilme ya da vurulabilme olasılığının düşük olması üstünlük kalemleri (ilk olarak İsrail’lilerin geliştirdiği Scout ile birlikte İHA’ların bu yönüyle operasyonel vazgeçilmezliğinin ispatlanmıştır.) İHA’ları daha tercih edilir kılmaktadır.

Daha da önemlisi, insansız hava araçlarının zaiyat maliyetidir. Tüm dünya ordularında yetiştirilmesi en maliyetli personel gruplarından birisi pilotlardır. Bir pilotun yetişmesi çok büyük maliyetlere karşılık gelir. Bu sebeple hava aracıyla zaiyatıyla birlikte yetişmiş personelin de zayi olması ordular için hem maddi hem de kabiliyet olarak büyük kayıptır. İnsansız Hava Araçları, zaiyat maliyetinin düşük olması açısından da orduları cezbetmektedir. İHA’lar tarihte bir çok kez düşman hava savunma unsurlarının oyalanmasında, asıl taarruz unsurlarının ateş hattını geçebilmesi için yem olarak kullanılmasında çok büyük rol oynamışlardır.

Gelecekte İHAlar scramjet teknolojisinin sahip olduğu tüm avantajlara da sahip olacaktır. Günümüzde scramjet modelleri, bunlara insansız modellerde dahil sadece test amaçlıdır.

Dikkate değer uzun süreli uçuşlar
İHA Uçuş süresi Tarih Notlar
QinetiQ Zephyr Solar Electric 82 saat 37 dakika 28-31 Temmuz 2008  
Boeing Condor 58 saat, 11 dakika  ?  
QinetiQ Zephyr Solar Electric 54 saat Eylül 2007  
IAI Heron 52 saat  ?  
AC Propulsion Solar Electric 48 saat, 11 dakika 3 Haziran 2005  
MQ-1 Predator 40 saat, 5 dakika  ?  
GNAT-750 40 saat 1992  
TAM-5 38 saat, 52 dakika 11 Ağustos 2003 Atlantiği geçen en ufak İHA 
Aerosonde 38 saat, 48 dakika 3 Mayıs 2006  
I-GNAT 38 saat, 10 saatlik yakıtı varken indi  ?  
RQ-4 Global Hawk 36 saat  ?  
Aerosonde “Laima” 26 saat, 45 dakika 21 Ağustos 1998 Atlantiği geçen ilk İHA 
Vulture(UAV) Daha uçmadı. Potensiyel olarak 5 sene  ? DARPA projesi –

YORUM EKLEYİN

X

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen ziyaretçilere aittir.

X

Habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.

GÜNÜN MANŞETLERİ